I am truly trying to imagine the depth of your pain, the hollow and unending anguish in your souls — knowing full well that no one standing outside that loss can ever fully understand it.
Please know that I am watching. Please know that I will not look away. Please know that I will let it mean something to me.
Only because I have recently been following a number of NGOs and humanitarian organizations — and because I am considering pursuing this work in the future — I want to mention the organizations my research shows are responding to or supporting the relief effort.
Organizations responding
Venezuelan Red Cross / IFRC · Project HOPE · SAMU · Convoy of Hope · Global Empowerment Mission · Samaritan’s Purse · Team Rubicon · Direct Relief · International Rescue Committee (IRC) · Catholic Relief Services · World Vision · UNICEF · World Central Kitchen · Americares · International Medical Corps
“This is certainly not what I wanted to be writing in The Xaminer today.” — Tony
— The Xaminer
Gửi đến những người anh em, chị em Venezuela của tôi;
Tôi thực sự cố gắng hình dung chiều sâu nỗi đau của các bạn, sự thống khổ trống rỗng và khôn nguôi trong tâm hồn các bạn — dù biết rõ rằng không một ai đứng ngoài mất mát ấy có thể thấu hiểu trọn vẹn.
Xin hãy biết rằng tôi đang dõi theo. Xin hãy biết rằng tôi sẽ không ngoảnh mặt đi. Xin hãy biết rằng tôi sẽ để điều đó có ý nghĩa với mình.
Chỉ vì gần đây tôi đã theo dõi một số tổ chức phi chính phủ và tổ chức nhân đạo — và vì tôi đang cân nhắc theo đuổi công việc này trong tương lai — tôi muốn nhắc đến những tổ chức mà nghiên cứu của tôi cho thấy đang ứng phó hoặc hỗ trợ các nỗ lực cứu trợ.
Các tổ chức đang ứng phó
Hội Chữ thập đỏ Venezuela / IFRC · Project HOPE · SAMU · Convoy of Hope · Global Empowerment Mission · Samaritan’s Purse · Team Rubicon · Direct Relief · Ủy ban Cứu hộ Quốc tế (IRC) · Catholic Relief Services · World Vision · UNICEF · World Central Kitchen · Americares · International Medical Corps
“Đây chắc chắn không phải là điều tôi muốn viết trên The Xaminer hôm nay.” — Tony
— The Xaminer
02Hidden PlacesNhững Góc Khuất• Da Nang, VietnamĐà Nẵng, Việt Nam
Lady BuddhaPhật Bà Quan Âm
Lady Buddha — Linh Ung Pagoda, Son Tra Peninsula, Da NangPhật Bà Quan Âm — Chùa Linh Ứng, Bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng
High above the Da Nang coastline, looking out over the East Sea from the green Son Tra Peninsula, stands Lady Buddha — known throughout Vietnam as the Bodhisattva of compassion.
From dawn until long after sunset, her calm presence watches over the city and everyone who comes to Linh Ung Pagoda. As darkness settles over the hills and the lights of Da Nang begin to glimmer below, the illuminated statue seems to stand outside of time — a quiet reminder that compassion may be one of the most powerful forms of strength.
Perhaps that is why places like this leave such a deep impression. They remind us that the world does not always ask us to move faster, speak louder, or search for more. Sometimes it simply invites us to be still… and to remember that peace begins within.
Love without borders. Forgive without conditions. Vibrate as the light that you are.
— The Xaminer
Cao vượt lên trên bờ biển Đà Nẵng, nhìn ra Biển Đông từ bán đảo Sơn Trà xanh mướt, là tượng Phật Bà Quan Âm — được biết đến khắp Việt Nam như vị Bồ Tát của lòng từ bi.
Từ lúc bình minh cho đến rất lâu sau hoàng hôn, sự hiện diện an nhiên của Người dõi theo thành phố và tất cả những ai đến viếng Chùa Linh Ứng. Khi bóng tối buông xuống những ngọn đồi và ánh đèn Đà Nẵng bắt đầu lung linh phía dưới, bức tượng được chiếu sáng dường như vượt ngoài thời gian — một lời nhắc nhở lặng lẽ rằng lòng từ bi có thể là một trong những hình thái mạnh mẽ nhất của sức mạnh.
Có lẽ đó là lý do những nơi như thế này để lại ấn tượng sâu đậm đến vậy. Chúng nhắc ta rằng thế giới không phải lúc nào cũng đòi hỏi ta phải đi nhanh hơn, nói to hơn, hay tìm kiếm nhiều hơn. Đôi khi, nó chỉ đơn giản mời ta lặng lại… và nhớ rằng bình an bắt đầu từ bên trong.
Yêu thương không biên giới. Tha thứ không điều kiện. Hãy rung động như chính ánh sáng mà bạn là.
Broad Ripple: The Neighborhood Late Night BuiltBroad Ripple: Khu phố được dựng nên bởi Đêm khuya
Broad Ripple, IndianapolisBroad Ripple, Indianapolis
Just six miles north of downtown Indianapolis is Broad Ripple — a neighborhood most visitors have never heard of, and one I have had the chance to walk a few times over the years. It is a culturally rich, free-spirited corner of the city, full of local art, food from around the world, independent shops, and a scene unlike anywhere else in Indiana.
For late-night television fans, Broad Ripple has a real point of pride: it is where David Letterman grew up — my favorite talk show host of all time. Letterman was raised here and graduated from Broad Ripple High School in 1965. His childhood home on Indianola Avenue has since been turned into a Letterman-themed Airbnb, laid out like a small museum — an “Ed Sullivan Theater” living room with theater seating, real set pieces, and custom murals painted throughout the house.
If you are ever near Indianapolis and want to get off the usual path, Broad Ripple is well worth the stop.
— The Xaminer
Chỉ cách trung tâm Indianapolis sáu dặm về phía bắc là Broad Ripple — một khu phố mà hầu hết du khách chưa từng nghe tới, và là nơi tôi đã có dịp dạo bộ đôi lần qua nhiều năm. Đó là một góc phố giàu văn hóa, phóng khoáng, đầy ắp nghệ thuật địa phương, hàng quán từ khắp thế giới, những cửa tiệm độc lập, và khung cảnh không giống bất kỳ nơi nào khác ở Indiana.
Với những người hâm mộ truyền hình đêm khuya, Broad Ripple có một niềm tự hào thực thụ: đây là nơi David Letterman lớn lên — người dẫn talk show yêu thích nhất của tôi từ trước đến nay. Letterman lớn lên tại đây và tốt nghiệp trường trung học Broad Ripple năm 1965. Ngôi nhà thời thơ ấu của ông trên đại lộ Indianola nay đã được chuyển thành một Airbnb theo chủ đề Letterman, bài trí như một bảo tàng thu nhỏ — phòng khách kiểu “Nhà hát Ed Sullivan” với ghế ngồi như rạp hát, hiện vật phim trường thật, và những bức tranh tường được vẽ riêng khắp nhà.
Nếu bạn có dịp đến gần Indianapolis và muốn rời khỏi lối mòn quen thuộc, Broad Ripple rất đáng để ghé qua.
— The Xaminer
04CultureVăn hóa• VietnamViệt Nam
Guitar Street: Where Saigon Found Its SoundPhố Đàn Guitar: Nơi Sài Gòn tìm thấy âm thanh của mình
Guitar Street — Ho Chi Minh CityPhố Đàn Guitar — Thành phố Hồ Chí Minh
Known simply as Guitar Street, this row of music shops is packed wall to wall with acoustic guitars, electric guitars, basses, ukuleles, amplifiers and accessories. Visitors are encouraged to pick up an instrument and play, which gives the whole street the feel of a place where music is the common language.
Vietnam has quietly built a reputation for making quality instruments at competitive prices. Music has a remarkable way of crossing every language barrier, and few places prove it better than Guitar Street.
— The Xaminer
Được biết đến đơn giản là Phố Đàn Guitar, dãy cửa hàng nhạc cụ này chật kín đàn guitar thùng, guitar điện, đàn bass, ukulele, ampli và phụ kiện. Khách ghé thăm được khuyến khích cầm đàn lên và chơi, tạo nên một bầu không khí nơi âm nhạc trở thành ngôn ngữ chung.
Việt Nam đã lặng lẽ tạo được tiếng vang về việc sản xuất nhạc cụ chất lượng với mức giá cạnh tranh. Âm nhạc có một khả năng phi thường là vượt qua mọi rào cản ngôn ngữ, và ít nơi nào minh chứng điều đó rõ hơn Phố Đàn Guitar.
— The Xaminer
05Mind & SpiritTâm & Linh• Chiang Mai, ThailandChiang Mai, Thái Lan
21 Days of Silence: A Journey Into the Mind21 Ngày Tịnh Khẩu: Hành trình vào Tâm trí
Editor’s note: I have not done this retreat myself. This account comes from the first-hand experience of my close friend Joe, who has completed it twice and generously shared the details with me.
High in the misty mountains of Chiang Mai, time slows to the rhythm of the morning bell. Here, tucked among gilded temple roofs and ancient banyan trees, the monks of northern Thailand open their doors to anyone seeking complete stillness. They ask for nothing; the experience is entirely a gift, sustained by the offerings of those who walked the path before you.
When you arrive, the monks greet you with a quiet, unconditional warmth that immediately eases your fear of the unknown. They hand you a set of white robes, gently place a finger to their lips to signal the start of the Noble Silence, and lead you to a simple room. For the next three weeks your phone is gone. Your voice is gone. There is only breath, footsteps, and the forest.
The first few days are famously hard. Without the noise of the modern world, your mind rebels. It shouts, drags up old regrets, and fights the physical pain of sitting still. It feels like an emotional storm.
But the monks are always there. In short daily check-ins they do not lecture. They listen with deep compassion, smile, and remind you that the storm is exactly why you came. They teach that suffering is only weather, and you are the sky.
Then, somewhere around the second week, something shifts.
As the layers of mental noise burn away, a deep, crystal-clear stillness takes their place. You begin to hear the symphony of the forest, feel the texture of the air, and know the profound peace of a mind that has finally stopped fighting itself. What the monks promise is not some magical trance, but something far more radical: true freedom of the mind. You learn to witness your thoughts without being imprisoned by them.
By the final days the hardship dissolves into an overwhelming lightness — a quiet, radiant contentment. You realize that silence is not an empty space but a mirror. And when you finally step back into the world, you carry a piece of the mountain’s stillness inside you for good.
The International Buddhist Center at Wat Phra That Doi Suthep teaches Satipatthana Vipassana (insight meditation on the four foundations of mindfulness) based on the teachings of the Venerable Mahasi Sayadaw, teacher of Ajaan Tong.
— The Xaminer
Ghi chú của người biên tập: Tôi chưa từng tự mình trải qua khóa tu này. Bài viết được kể lại từ trải nghiệm trực tiếp của người bạn thân của tôi, Joe, người đã hoàn thành khóa tu hai lần và rộng lòng chia sẻ chi tiết với tôi.
Trên cao giữa những ngọn núi phủ sương của Chiang Mai, thời gian chậm lại theo tiếng chuông ban mai. Nơi đây, ẩn mình giữa những mái chùa dát vàng và các cây đa cổ thụ, các nhà sư miền Bắc Thái Lan mở rộng cửa đón bất kỳ ai đang tìm kiếm sự tĩnh lặng tuyệt đối. Họ không đòi hỏi gì; trải nghiệm hoàn toàn là một món quà, được nuôi dưỡng bởi sự cúng dường của những người đã đi trên con đường ấy trước bạn.
Khi bạn đến, các nhà sư đón bạn bằng sự ấm áp lặng lẽ và vô điều kiện, xoa dịu ngay lập tức nỗi lo âu trước điều chưa biết. Họ trao cho bạn bộ y trắng, nhẹ nhàng đặt ngón tay lên môi ra hiệu bắt đầu sự Im lặng Cao quý, rồi dẫn bạn về căn phòng đơn sơ. Suốt ba tuần kế tiếp, điện thoại của bạn không còn. Giọng nói của bạn không còn. Chỉ còn hơi thở, bước chân, và rừng già.
Vài ngày đầu nổi tiếng là khắc nghiệt. Không còn tiếng ồn của thế giới hiện đại, tâm trí bạn nổi loạn. Nó gào thét, khơi lại những tiếc nuối xưa cũ, và chống lại cơn đau thể xác khi ngồi yên. Cảm giác như một cơn bão cảm xúc.
Nhưng các nhà sư luôn ở đó. Trong những buổi trình pháp ngắn mỗi ngày, họ không thuyết giảng. Họ lắng nghe bằng lòng từ bi sâu sắc, mỉm cười, và nhắc bạn rằng cơn bão ấy chính là lý do bạn đến. Họ dạy rằng khổ đau chỉ là thời tiết, còn bạn là bầu trời.
Rồi đến khoảng tuần thứ hai, có điều gì đó chuyển dịch.
Khi những lớp tạp niệm cháy rụi, một sự trong trẻo sâu thẳm, tinh khiết như pha lê chiếm lấy chỗ của chúng. Bạn bắt đầu nghe thấy bản giao hưởng của rừng già, cảm được kết cấu của không khí, và sự bình an sâu xa của một tâm trí cuối cùng đã thôi chống lại chính nó. Điều các nhà sư hứa hẹn không phải một trạng thái xuất thần kỳ diệu, mà là điều gì đó triệt để hơn nhiều: tự do thực sự của tâm trí. Bạn học cách chứng kiến những suy nghĩ của mình mà không bị chúng giam cầm.
Đến những ngày cuối, gian khổ tan biến thành một cảm giác nhẹ bẫng ngập tràn — một niềm an lạc lặng lẽ, rạng ngời. Bạn nhận ra rằng sự im lặng không phải khoảng trống rỗng, mà là một tấm gương. Và khi cuối cùng bước trở lại thế gian, bạn mang theo một mảnh tĩnh lặng của núi rừng bên trong mình mãi mãi.
Trung tâm Phật giáo Quốc tế tại chùa Phrathat Doi Suthep thực hành Satipatthana Vipassana (Thiền Minh Sát theo Tứ Niệm Xứ) dựa trên giáo pháp của Ngài Mahasi Sayadaw, thầy của Ajaan Tong.
— The Xaminer
06Nature & MysteryThiên nhiên & Bí ẩn• Sedona, ArizonaSedona, Arizona
The Sedona Vortexes: Where Earth, Mystery and Spirit MeetXoáy Năng lượng Sedona: Nơi Đất, Bí ẩn và Tinh thần gặp nhau
Bell Rock, SedonaBell Rock, Sedona
Sedona, Arizona is famous for its blazing red cliffs, vast desert sky, and scenery so beautiful it hardly seems real. But for many visitors, Sedona is more than beautiful. It is a place that feels alive.
Throughout the area are what many call vortexes — natural energy sites believed to hold swirling centers of subtle energy rising from the earth. Some describe them as places where the ground seems to breathe, where the mind settles, and where people suddenly feel peace, clarity, tingling, or an emotional release.
In metaphysical terms, a vortex is not a visible whirlwind or a gust of wind. It is understood as a funnel-shaped movement of spiritual energy rising out of, or flowing into, the earth. Those who have visited say the experience is hard to explain, but easy to feel.
Sedona’s vortexes are usually described in two main forms. Upflow vortexes, sometimes called positive or masculine energy sites, are believed to push energy upward and outward. They are linked with inspiration, confidence, motivation and clarity, and tend to sit on high ground, ridges and towering rock formations.
Inflow vortexes, sometimes called negative or feminine energy sites, are believed to draw energy inward and down. They are linked with reflection, emotional healing, stillness and deep self-understanding, and tend to be found in valleys, canyons and quiet natural spaces.
Bell Rock at sunriseBell Rock lúc bình minh
Science does not officially recognize Sedona’s vortexes as spiritual portals, but the landscape itself is extraordinary. The red rocks get their striking color from iron oxide — essentially rust — in the stone. Some believe this mineral-rich geology may contribute to unusual electromagnetic properties in the area, which could partly explain why so many people report physical sensations, goosebumps, calm, or a feeling of heightened awareness.
Whether someone sees Sedona through the lens of geology, spirituality, or simple natural beauty, the effect can be powerful. The red cliffs, the open sky, the stillness and the sheer scale of the land create a feeling that is hard to find anywhere else.
Perhaps that is Sedona’s real magic. It gives people room to slow down, listen, and feel connected to something larger than themselves. For some that connection is spiritual. For others it is emotional. And for many it is simply the unforgettable feeling of standing in a cathedral without walls, surrounded by ancient rock, desert light, and the quiet mystery of the land.
The Big Four
Sedona is said to have as many as 15 major vortexes, but four are the most legendary:
Airport Mesa — An upflow vortex, known for clarity and an elevated perspective.
Cathedral Rock — An inflow vortex, ideal for calming the mind, nurturing compassion and emotional healing.
Bell Rock — Known for its dual (balanced) energy, amplifying intuition and lending strength to focus on life goals.
Boynton Canyon — Surrounded by towering red rock walls, it balances masculine and feminine energy and is known for nurturing healthy relationships and inner balance.
— The Xaminer
Sedona, Arizona nổi tiếng với những vách đá đỏ rực, bầu trời sa mạc bao la, và cảnh quan đẹp đến mức gần như không có thật. Nhưng với nhiều người ghé thăm, Sedona còn hơn cả vẻ đẹp. Đó là một nơi có cảm giác đang sống.
Khắp vùng này là những gì nhiều người gọi là xoáy năng lượng — những điểm năng lượng tự nhiên được tin là chứa các trung tâm xoay chuyển của năng lượng vi tế từ lòng đất. Có người mô tả đó là nơi mặt đất dường như đang thở, nơi tâm trí lắng xuống, và nơi người ta bỗng cảm nhận được sự bình an, sáng suốt, tê râm ran, hay một sự giải tỏa cảm xúc.
Theo thuật ngữ siêu hình, xoáy năng lượng không phải một cơn lốc hữu hình hay luồng gió xoáy. Nó được hiểu là chuyển động hình phễu của năng lượng tinh thần dâng lên từ, hoặc chảy vào, lòng đất. Những ai từng đến các địa điểm này thường nói rằng trải nghiệm ấy khó giải thích, nhưng dễ cảm nhận.
Xoáy năng lượng Sedona thường được mô tả theo hai dạng chính. Xoáy dâng lên (upflow), đôi khi gọi là điểm năng lượng dương, được tin là đẩy năng lượng hướng lên và ra ngoài. Những nơi này gắn với cảm hứng, sự tự tin, động lực và sự minh mẫn. Chúng thường nằm ở vùng cao, các sống núi và những khối đá hùng vĩ.
Xoáy chảy vào (inflow), đôi khi gọi là điểm năng lượng âm, được tin là kéo năng lượng vào trong và xuống dưới. Những khu vực này gắn với sự chiêm nghiệm, chữa lành cảm xúc, tĩnh lặng và sự thấu hiểu sâu sắc về bản thân. Chúng thường gắn với thung lũng, hẻm núi và những không gian thiên nhiên tĩnh mịch.
Bell Rock at sunriseBell Rock lúc bình minh
Khoa học không chính thức công nhận các xoáy năng lượng Sedona là cổng tâm linh, nhưng bản thân cảnh quan nơi đây thì phi thường. Những vách đá đỏ có màu sắc ấn tượng nhờ oxit sắt — về cơ bản là gỉ sét — trong đá. Một số người tin rằng nền địa chất giàu khoáng chất này có thể góp phần tạo nên các đặc tính điện từ khác thường trong vùng, phần nào lý giải vì sao rất nhiều người kể lại những cảm giác thể chất, nổi da gà, sự tĩnh tại, hay cảm giác nhận thức được nâng cao.
Dù ai đó nhìn Sedona qua lăng kính địa chất, tâm linh, hay đơn thuần là vẻ đẹp tự nhiên, hiệu ứng ấy vẫn có thể rất mạnh mẽ. Những vách đá đỏ, bầu trời rộng mở, sự tĩnh lặng và tầm vóc của vùng đất tạo nên một cảm giác khó tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.
Có lẽ đó mới là phép màu thật sự của Sedona. Nó cho người ta khoảng lặng để chậm lại, lắng nghe, và cảm thấy được kết nối với điều gì đó lớn lao hơn chính mình. Với một số người, kết nối ấy là tâm linh. Với người khác, đó là cảm xúc. Và với nhiều người, đó đơn giản là cảm giác khó quên khi đứng trong một thánh đường không tường, vây quanh bởi đá cổ, ánh sáng sa mạc, và bí ẩn tĩnh lặng của đất trời.
Bốn Địa điểm Lớn
Sedona được cho là có tới 15 xoáy năng lượng lớn, nhưng bốn địa điểm chính là huyền thoại nhất:
Airport Mesa — Xoáy dâng lên, nổi tiếng mang lại sự sáng suốt và một góc nhìn nâng cao.
Cathedral Rock — Xoáy chảy vào, lý tưởng để làm dịu tâm trí, nuôi dưỡng lòng từ bi và chữa lành cảm xúc.
Bell Rock — Nổi tiếng với năng lượng kép (cân bằng), khuếch đại trực giác và tiếp thêm sức mạnh để tập trung vào mục tiêu cuộc đời.
Boynton Canyon — Được bao quanh bởi những bức tường đá đỏ sừng sững, nơi này cân bằng năng lượng âm và dương, nổi tiếng giúp vun đắp các mối quan hệ lành mạnh và sự cân bằng nội tâm.
— The Xaminer
07Music CornerGóc Âm nhạc• TheoryLý thuyết
The Hungarian Minor (Gypsy) ScaleÂm giai Hungarian Minor (Gypsy)
The Hungarian Minor (Gypsy) ScaleÂm giai Hungarian Minor (Gypsy)
Known for its mysterious, dramatic sound, the Hungarian Minor scale — often called the Gypsy Scale — turns up in Romani-inspired music, film scores, progressive rock and metal. Its raised fourth and distinctive major seventh create a haunting tension that grabs the ear immediately. Few scales sound this exotic using so few notes.
— The Xaminer
Nổi tiếng với âm thanh huyền bí và đầy kịch tính, âm giai Hungarian Minor — thường được gọi là Âm giai Gypsy — vang lên trong âm nhạc mang cảm hứng Romani, nhạc phim, progressive rock và metal. Bậc bốn được nâng lên và bậc bảy trưởng đặc trưng của nó tạo nên một sự căng thẳng ám ảnh, thu hút tai nghe ngay lập tức. Ít có âm giai nào nghe kỳ lạ đến thế mà chỉ dùng ngần ấy nốt.
